Phép thử một năm của thị trường chứng khoán phái sinh

Nhà đầu tư đến có phân khúc chủ yếu để đầu cơ, thay vì “phòng ngừa rủi ro” như mong muốn ban đầu của 1 số nhà chính sách phân phối hàng.

Ngày 10/8/2017, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ và các lãnh đạo trong ngành tài chính có mặt ở Sở mua phân phối chứng khoán Hà Nội để bấm nút đưa phân khúc chứng khoán phái sinh đi vào làm việc. Việt Nam đã trở thành quốc gia thứ năm có phân khúc phái sinh trong khu vực ASEAN và là quốc gia thứ 42 trên địa cầu có phân khúc tài chính này.

Sau 1 năm đi vào làm việc, 1 trong các thành công của chứng khoán phái sinh là sự đón nhận của nhà đầu tư có 1 phân khúc mới, bên cạnh phân khúc chứng khoán cơ sở. Khối lượng mua phân phối tăng liên tục trong 12 tháng qua có diện tích số lượng tài khoản lên gần 40.000, gấp 20 lần so có ngày đầu làm việc. Khối lượng mua phân phối tháng sau cao hơn tháng trước. Tốc độ tăng thanh khoản mỗi tháng đạt bình quân 35% trong 1 năm làm việc.

Thị trường phái sinh cũng phần nào biểu hiện được vai trò phòng ngừa rủi ro khi kênh đầu tư này giúp bù đắp thua lỗ từ phân khúc cơ sở. So có phân khúc chứng khoán cơ sở, hàng hóa phái sinh không tùy thuộc vào tổ chức phát hành, mà phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư có sự vận động của phân khúc trong tương lai, cụ thể là chỉ số VN30-Index.

Với cơ chế mở địa vị mua (long) và phân phối (short) tùy theo kỳ vọng, nhà đầu tư sẽ có cả lợi nhuận dù chỉ số sụt giảm, điều mà phân khúc cơ sở chưa làm được. Chưa kể phân khúc này còn được hỗ trợ bởi hai nhân tố khác là mật độ đòn bẩy rất cao và cơ chế hạch toán lãi lỗ ngay trong phiên .

Tuy nhiên, chính cơ chế được giả dụ “phân phối khống” này lại trở thành 1 điểm còn tồn ở của phân khúc. Các thành viên đến phân khúc có mục đích đầu cơ hơn là phòng ngừa rủi ro.

Nhiều nhà đầu tư tham dự phân khúc phái sinh mà không có tài sản ở phân khúc cơ sở. Hay nói 1 sốh khác, việc tham dự kênh đầu tư này đơn thuần chỉ để đầu cơ, thay vì phòng ngừa rủi ro như mục đích ban đầu khi hoạt động phân khúc của 1 số nhà quản lý.

Kênh đầu tư này cũng là tâm điểm tranh cãi khi VN-Index sụt giảm mạnh gần đó, khi nhiều ý kiến cho rằng phân khúc phái sinh là 1 phần nguyên nhân khiến phân khúc cơ sở sụt giảm cả về điểm số và thanh khoản.

Thị trường phái sinh hưởng lợi từ sự biến động của phân khúc cơ sở, chỉ số càng bất ổn, biến động mạnh có biên độ càng cao thì mức lợi nhuận của nhà đầu tư càng lớn. Chính vì vậy mà GĐ phân khúc cơ sở giảm mạnh, thanh khoản phân khúc phái sinh lại tăng đột biến.

Ba đợt giảm mạnh nhất của phân khúc cơ sở từ đầu năm là vào tháng 2, tháng 4 và cuối tháng 5. Đây cũng là các GĐ chứng khoán phái sinh lên ngôi có thanh khoản tăng đột biến.

Giao dịch của nhà đầu tư ở 1 công ty chứng khoán.

Nhà đầu tư theo dõi bảng chứng khoán trên phân khúc cơ sở.

Trong đợt giảm tháng 4, giá trị mua phân phối của phân khúc phái sinh đã tăng gấp 3 lần từ mức bình quân hơn 2.000 tỷ hồi đầu tháng, đạt đỉnh có giá trị 7.100 tỷ trong phiên ngày 3/5. Đến cuối tháng 5, thanh khoản của phân khúc phái sinh thậm chí lên hơn 8.400 tỷ đồng, gấp hơn 2 lần phân khúc cơ sở, có khối lượng hợp đồng mua phân phối tăng vọt.

Tuy nhiên, nhân tố đầu cơ biểu hiện khá rõ khi 1 số hợp đồng đa phần được đóng trạng thái ngay trong phiên. Khối lượng địa vị mở toàn phân khúc tăng trưởng suốt từ khi đi vào làm việc và đạt 16.858 hợp đồng ở cuối tháng, gấp 2,1 lần so có cuối năm 2017. Tuy nhiên, con số này chỉ tương đương dao động 10% thanh khoản phân khúc.

Có ý kiến cho rằng việc đầu cơ trên phân khúc này là quan điểm riêng của từng nhà đầu tư, mỗi người đều tự chịu trách nhiệm có đồng vốn của mình. Tuy nhiên, việc đầu cơ, có sự hỗ trợ từ cơ chế mua phân phối thông thoáng, vô tình đã bóp méo vai trò của phân khúc này khi hoạt động. Và điều này cũng ảnh hưởng đến chính các nhà đầu tư muốn sử dụng phái sinh như 1 kênh để phòng ngừa rủi ro.

Có 1 thực ở là phân khúc này chủ yếu là sân chơi của nhà đầu tư nhỏ lẻ. Những nhà đầu tư chuyên nghiệp có sự hiện diện không đáng kể trên phân khúc này, dù ở phân khúc cơ sở họ được giả dụ các “cá mập” có danh mục cổ phiếu có giá trị cao và cần phải phòng ngừa rủi ro.

Theo số liệu từ HNX, hơn 90% nhà đầu tư trên phân khúc cơ sở là cá nhân, trong khi con số này trên phân khúc phái sinh tới trên 95%. Giao dịch của nhà đầu tư tổ chức trong nước (bao gồm cả làm việc tự doanh của công ty chứng khoán) chưa đến 1,5%. Tổng khối lượng mua phân phối của nhà đầu tư nước ngoài trong năm qua cũng chỉ đạt 23.305 hợp đồng, tương ứng 0,12% tổng thanh khoản.

Đòi hỏi phân khúc 1 năm tuổi phải hoạt động chuyên nghiệp là điều khó thực hiện. Tuy nhiên, các điểm tồn ở cũng là thời cơ để đưa ra điều chỉnh cho thích hợp. Cũng như như lời Phó thủ tướng Vương Đình Huệ nói khi mở cửa phân khúc phái sinh 1 sốh đó 1 năm – “Sự ra đời của phân khúc phái sinh là cần thiết, tất yếu nhằm đã đi vào hoạt động cấu trúc của phân khúc tài chính và nằm trong chiến lược phát triển phân khúc chứng khoán. Là phân khúc có 1 số sản phẩm phức tạp, nhưng nó sẽ giúp 1 số nhà đầu tư phân tán và phòng ngừa rủi ro, đồng thời giúp phong phú hóa sản phẩm đầu tư”.

Minh Sơn

Những hiện trạng và biện pháp để tái cấu trúc phân khúc vốn – tài chính sẽ được trao đổi trong chuyên đề thứ hai thuộc Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2018 (Vietnam Economic Forum – ViEF) khai mạc sáng 21/8 ở Hà Nội.

Diễn đàn là nơi 1 số nhà quản lý, giới chuyên gia và công ty cộng nhau đánh giá toàn cảnh phân khúc vốn và tài chính ở Việt Nam, đồng thời đưa ra các phương án, đề xuất biện pháp thi công phân khúc vốn cho đầu tư dài hạn. Chương trình do VnExpress phối hợp cộng Ban Nghiên cứu Phát triển kinh tế tư nhân của chính phủ tổ chức.

Theo dõi chương trình và đăng ký tham dự ở: https://vief.vnexpress.net/

Bạn đang xem chuyên mục kinh doanh duantheresidence.net ở https://duantheresidence.net

Xem Thêm Thông Tin:
==> Những lưu ý và thủ tục khi làm hồ sơ vay vốn ngân hàng
==> Hướng dẫn 1 sốh tính lãi suất vay ngân hàng mua nhà đầy đủ nhất
==> Diện tích và dân số 1 số Quận, Huyện ở TP.HCM khác nhau ra sao?
==> Những điều cần biết khi đặt cọc mua phân phối nhà
==> Phong thủy nhà ở: Những việc cần làm khi dọn vào mới
==> Hướng dẫn làm sổ đỏ cho nhà đất mua phân phối viết tay
==> Những Kinh nghiệm mua nhà mà tôi chia sẽ
==> Những lưu ý chẳng thể bỏ qua khi vay tiền mua nhà
==> Thủ tục tách sổ đỏ như thế nào ?
==> Bảng so sánh giúp quý khách biết được nên vay tiền mua nhà hay thuê
==> Hướng dẫn 1 sốh tính giá thành xây nhà dễ thực hiện và tương đối chính xác
==> Hướng dẫn thủ tục chuyển đổi đất nông nghiệp sang thổ cư
==> Phân biệt sổ hồng và sổ đỏ khác nhau ra sao?
==> Thủ tục mua phân phối nhà ở hình thành trong tương lai
==> Hầm chui An Sương – Thông xe mở “nút thắt” cửa ngõ Tây Bắc Sài Gòn
==> Dự án Tuyến metro số 2 Bến Thành – Tham Lương
==> Chủ đầu tư Kim Tâm

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *