Bộ Kế hoạch & Đầu tư cảnh báo vốn vay ODA từ Trung Quốc

Lãi suất vay ưu đãi từ Trung Quốc cao gấp rưỡi, hoặc gấp đôi phân khúc khác, trong khi điều kiện vay kém ưu đãi hơn.

Bộ Kế hoạch & Đầu tư vừa có báo cáo trình Thủ tướng về lôi kéo, quản lý và sử dụng vốn vay ODA, ưu đãi nước ngoài 2018 – 2020, tầm nhìn 2025. Trong số các nguồn vốn vay ODA và ưu đãi từ các nhà tài trợ song phương, cơ quan này lo ngại có vốn vay ưu đãi từ Trung Quốc.

Theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư, tín dụng ưu đãi của Trung Quốc tương tự các khoản tín dụng xuất khẩu, là các khoản vay có điều kiện (chỉ định thầu cho các công ty Trung Quốc) và có điều kiện vay kém ưu đãi hơn so có vốn ODA của các nhà tài trợ khác ở Việt Nam.

Vốn vay Trung Quốc thường có lãi suất 3% 1 năm, cao hơn mức lãi vay từ các phân khúc khác như Nhật Bản 0,4-1,2% tùy vào thời hạn vay; Hàn Quốc 0-2% tùy theo điều kiện đấu thầu hay Ấn Độ 1,75% 1 năm; các nước liên minh châu Âu (EU)…

Chưa kể, vay vốn từ Trung Quốc sẽ phải chịu phí cam đoan 0,5%, phí quản lý 0,5%, trong khi thời hạn vay và ân hạn đều ngắn hơn các phân khúc vốn khác, lần lượt 15 và 5 năm. Các khoản vay tín dụng ưu đãi được cung cấp qua Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China Eximbank).

“Tín dụng ưu đãi của Trung Quốc chỉ thích hợp sử dụng cho các dự án có nguồn thu trực tiếp và khả năng trả nợ”, Bộ Kế hoạch khẳng định.

Dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông trong GĐ chạy thử nghiệm trước khi hoạt động chính thức cuối năm 2018, sau 10 năm thi công và 4 lần lỗi hẹn. Ảnh: Ngọc Thành

Dự án đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông trong GĐ chạy thử nghiệm trước khi hoạt động chính thức cuối năm 2018, sau 10 năm thi công và 4 lần lỗi hẹn. Ảnh: Ngọc Thành

Cơ quan này cũng cho hay, 1 số dự án sử dụng vốn vay, nhà thầu, thiết bị Trung Quốc cũng không ngừng nghỉ phát triển chậm độ, không chắc chắn chất lượng, tăng tổng mức đầu tư… ảnh hưởng tới hiệu quả đầu tư. Điển hình nhất dự án đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông (Hà Nội) kéo dài thời gian thi công 10 năm, 4 lần xui lùi công đoạn và đội vốn gấp 2 lần, từ 552 triệu USD lên 868 triệu USD.

Bên cạnh đây, 1/3 trong số 12 dự án thua lỗ ngành Công Thương nghìn tỷ đắp chiếu sử dụng vốn vay từ Trung Quốc, chẳng hạn Nhà máy Đạm Ninh Bình, đầu tư GĐ 2 Nhà máy Đạm Hà Bắc, dự án mở rộng GĐ 2 Gang thép Thái Nguyên…

Cũng theo cơ quan ngành kế hoạch, bên cạnh mặt tích cực, ODA và vốn vay ưu đãi cũng bộc lộ các hạn chế. Lãi suất vay có xu hướng tăng dần nên nếu không cân nhắc kỹ có thể rơi vào bẫy “ODA và vay ưu đãi” khi lãi suất vay và phí thu xếp vốn cao hơn so có lãi vay thương mại trên phân khúc vốn trong nước.

Một số khoản vay ưu đãi có kèm theo điều kiện ràng buộc về kỹ thuật, công nghệ và chọn lọc nhà thầu… khiến giá thành vay thực ở có thể cao hơn nhiều so có các trường hợp có đấu thầu tranh giành. Ngoài ra, rủi ro do tác động bất lợi của biến động tỷ giá, nhất là việc lên giá của đồng tiền ODA vay ưu đãi so có đồng Việt Nam, có thể làm tăng nghĩa vụ trả nợ, nợ công.

Năng lực hấp thụ viện trợ nước ngoài của quốc gia, ngành, địa phương và các dự án cụ thể còn hạn chế. Phần lớn các dự án vay vốn nước ngoài đều phải gia hạn, kéo dài thời gian thực hiện, chậm phát huy hiệu quả.

Trên cơ sở này, Bộ Kế hoạch lưu ý, định hướng thời gian tới vay vốn tín dụng ưu đãi của Trung Quốc cần được tham khảo, cân nhắc.

Tuy nhiên, xu hướng vay vốn ODA và ưu đãi nước ngoài vẫn được cơ quan này cho là cần thiết trước nhu cầu đầu tư 35-40% hoặc cao hơn để có tốc độ tăng bình quân 6-8% GĐ tới. “Do đây, ngoài vốn tích lũy trong nước dao động 30% GDP, Việt Nam cần huy động thêm vốn từ nước ngoài, gồm vốn ODA, FDI và các khoản vay thương mại khác”, cơ quan ngành kế hoạch cho hay.

Đến nay Việt Nam đã ký 84 tỷ USD vốn ODA, dư nợ nước ngoài Chính phủ đến năm 2017 là 45,8 tỷ USD, dao động 20,52% GDP và mật độ ODA giải ngân/nợ nước ngoài Chính phủ chiếm 7,9%, đòi hỏi phải sử dụng các nguồn vốn có hiệu quả hơn.

Riêng hai năm (2016 -2017) Việt Nam đã ký vay hơn 9,19 tỷ USD, trong đây gần 6,8 tỷ USD là vay ODA, vay ưu đãi 2,2 tỷ và viện trợ không hoàn lại 216,8 triệu USD.

Xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông; nghiên cứu kỹ, thi công chính sách bán hàng phát triển kinh tế và tăng cường năng lực quản lý Nhà nước; phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh là 4 ngành, lĩnh vực được ưu tiên vay vốn nước ngoài.

Tổng vốn vay ODA và ưu đãi 2 năm qua tập trung chủ yếu 6 nhóm ngân hàng phát triển, chiếm 91,4%. Trong đây WB là 35%, JICA 33%, ADB 14,1%. Việt Nam cũng nhận khoản viện trợ gần 137,2 triệu USD từ EU trong 2 năm qua.

Giải pháp trong lôi kéo, sử dụng vốn vay ODA GĐ tới, Bộ Kế hoạch kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan rà soát, phân tách khả năng giải ngân của từng dự án, khẩn trương triển khai các thủ tục điều chuyển kế hoạch vốn nước ngoài cấp phát từ ngân sách Trung ương từ dự án giải ngân thấp sang dự án có khả năng giải ngân cao hơn.

Nghiên cứu rà soát, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng vốn ODA và vay ưu đãi; biện pháp xử lý dứt điểm việc thiếu vốn đối ứng của cơ quan chủ quản có các dự án vay vốn ODA. Hoàn thiện, đưa vào hoạt động, khai thác hệ thống theo dõi, giám sát trực tuyến các chương trình, dự án vay ODA và vốn ưu đãi ở Bộ Kế hoạch & Đầu tư để tăng chủ động, công khai và minh bạch trong quản lý vốn vay nước ngoài.

Trong dài hạn, Việt Nam cần thi công bộ tiêu chí chọn lọc các dự án vay nước ngoài theo thông lệ, chuẩn mực quốc tế; danh sách các dự án dự trù sử dụng vốn vay nước ngoài trong trung và dài hạn. Trong đây, vốn vay ODA và ưu đãi chỉ nên chiếm 30-50% tổng mức đầu tư dự án, đâyng vai trò là vốn mồi, chất xúc tác cho các nguồn vốn khác.

Nguồn vốn vay ưu đãi chỉ nên ưu tiên sử dụng cho các dự án trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng gắn có phát triển bền vững, sản xuất thông minh… Ngược lại, các dự án phục vụ nhu cầu mua sắm nội địa cần hạn chế dùng vốn ODA tài trợ do sẽ làm tăng nợ công.

Cuối cộng, cần dự trù cho chiến lược rút lui. Cơ quan này đánh giá, vốn ODA chỉ là 1 kênh huy động ngoại tệ tạm thời. Lợi ích lớn nhất của vốn vay nước ngoài là có được nguồn ngoại tệ để tiếp cận công nghệ, tài sản đầu tư các các kiến thức chuyên môn hiện đại.

“Về lâu dài, chúng ta cần có chiến lược tiếp cận toàn bộ các nhân tố đây mà không cần ODA. Điều đây có nghĩa cần tập trung thi công phân khúc vốn trong nước, tiếp cận phân khúc vốn nước ngoài và nâng cao chất lượng nhân lực trong nước để tiệm cận có trình độ quốc tế”, Bộ Kế hoạch yêu cầu.

Anh Minh

Bạn đang xem chuyên mục kinh doanh duantheresidence.net ở https://duantheresidence.net

Xem Thêm Thông Tin:
==> Những lưu ý và thủ tục khi làm hồ sơ vay vốn ngân hàng
==> Hướng dẫn cách tính lãi suất vay ngân hàng mua nhà đầy đủ nhất
==> Diện tích và dân số các Quận, Huyện ở TP.HCM khác nhau ra sao?
==> Những điều cần biết khi đặt cọc chuyển nhượng nhà
==> Phong thủy nhà ở: Những việc cần làm khi dọn vào mới
==> Hướng dẫn làm sổ đỏ cho nhà đất chuyển nhượng viết tay
==> Những Kinh nghiệm mua nhà mà tôi chia sẽ
==> Những lưu ý chẳng thể bỏ qua khi vay tiền mua nhà
==> Thủ tục tách sổ đỏ như thế nào ?
==> Bảng so sánh giúp KH biết được nên vay tiền mua nhà hay thuê
==> Hướng dẫn cách tính giá thành xây nhà dễ thực hiện và tương đối chính xác
==> Hướng dẫn thủ tục chuyển đổi đất nông nghiệp sang thổ cư
==> Phân biệt sổ hồng và sổ đỏ khác nhau ra sao?
==> Thủ tục chuyển nhượng nhà ở hình thành trong tương lai
==> Hầm chui An Sương – Thông xe mở “nút thắt” cửa ngõ Tây Bắc Sài Gòn
==> Dự án Tuyến metro số 2 Bến Thành – Tham Lương
==> Chủ đầu tư Kim Tâm

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *